To pytanie pada na niemal każdej konsultacji: ile to potrwa. Uczciwa odpowiedź brzmi - zależy od rodzaju sprawy, od tego, czy strony się spierają, oraz od obciążenia konkretnego wydziału. Poniżej podajemy realne widełki oparte na naszej praktyce w sądach w Poznaniu i Wielkopolsce. To orientacja, a nie gwarancja.
Ile trwają poszczególne sprawy
Rozwód
Rozwód bez orzekania o winie, gdy małżonkowie są zgodni i nie mają małoletnich dzieci, kończy się zwykle na pierwszej rozprawie - od złożenia pozwu do wyroku mija najczęściej od 4 do 8 miesięcy. Rozwód z orzekaniem o winie to inna skala: postępowanie dowodowe ze świadkami, czasem opinia OZSS w sprawie kontaktów z dziećmi, i realny czas od roku do trzech lat.
Podział majątku
Jeśli strony zgadzają się co do składników i wartości, sprawa może zakończyć się w kilka miesięcy. Przy sporze o wycenę nieruchomości, nakłady z majątku osobistego i przedsiębiorstwo w składzie majątku trzeba liczyć się z opinią biegłego - a to zwykle przesuwa zakończenie o rok lub dłużej.
Sprawy spadkowe
Stwierdzenie nabycia spadku, gdy nie ma sporu, to często jedno posiedzenie i 3-6 miesięcy. Dział spadku z nieruchomością i spłatami trwa dłużej, zwykle od roku. Sprawa o zachowek zależy od tego, czy trzeba wyceniać majątek - z biegłym potrafi zająć 1,5 do 3 lat.
Zapłata i windykacja
Postępowanie nakazowe lub upominawcze kończy się nakazem zapłaty w kilka tygodni do kilku miesięcy. Ale jeśli dłużnik złoży sprzeciw, sprawa trafia do zwykłego trybu i zaczyna się normalny proces - najczęściej rok lub dwa w pierwszej instancji.
Sprawy karne
Postępowanie przygotowawcze w prokuraturze bywa dłuższe niż sam proces. Od zawiadomienia do aktu oskarżenia mija zwykle od kilku miesięcy do dwóch lat, w sprawach gospodarczych dłużej. Postępowanie sądowe w sprawie o czyn zagrożony niższą karą, przy przyznaniu się i wniosku o dobrowolne poddanie się karze, może zakończyć się na jednym terminie.
Odwołania od decyzji ZUS
Sprawy o rentę czy emeryturę zależą od tego, jak szybko wyznaczony zostanie biegły z właściwej specjalizacji. Zwykle od 8 miesięcy do 2 lat.
Co najbardziej wydłuża postępowanie
- Biegli sądowi - oczekiwanie na opinię z popularnych specjalizacji potrafi trwać wiele miesięcy, a po opinii są jeszcze zarzuty stron i opinia uzupełniająca.
- Liczba świadków - każdy termin to zwykle 2-4 przesłuchania, a terminy wyznaczane są co kilka miesięcy.
- Braki formalne pisma - źle opłacony lub niekompletny pozew wraca do uzupełnienia i traci się kilka tygodni na starcie.
- Nieodbieranie korespondencji przez drugą stronę - konieczne staje się doręczenie przez komornika.
- Apelacja - druga instancja to dodatkowo zwykle od 6 miesięcy do 1,5 roku.
Co realnie przyspiesza sprawę
- Kompletny, dobrze opłacony pozew z wszystkimi wnioskami dowodowymi od razu - sąd nie musi wzywać do uzupełnienia.
- Wnioski dowodowe zgłoszone na początku, a nie po kolei na kolejnych rozprawach.
- Realna próba ugody lub mediacji - ugoda zawarta przed sądem ma moc wyroku, a kończy sprawę w tygodniach zamiast w latach.
- Ograniczenie liczby świadków do tych, którzy naprawdę wnoszą coś do sprawy.
- W pilnych sprawach - wniosek o zabezpieczenie, które daje tymczasowe rozstrzygnięcie (np. alimenty, kontakty z dzieckiem, zakaz zbywania majątku) już na starcie procesu.
Zabezpieczenie - sposób na to, żeby nie czekać do wyroku
W wielu sprawach nie trzeba czekać na prawomocne zakończenie, aby uzyskać ochronę. Sąd może udzielić zabezpieczenia, czyli tymczasowo uregulować sytuację na czas procesu. W sprawach rodzinnych dotyczy to najczęściej alimentów i kontaktów z dzieckiem, w sprawach majątkowych - zakazu zbywania nieruchomości czy zajęcia rachunku. Wniosek sąd rozpoznaje zwykle w ciągu tygodnia, często bez rozprawy.
Jak sprawdzić, na jakim etapie jest sprawa
Pełnomocnik ma dostęp do akt i informacji o terminach. Strona może korzystać z portalu informacyjnego sądów powszechnych, gdzie po rejestracji widać zarządzenia, terminy i protokoły elektroniczne we własnych sprawach.
Podsumowanie
Ramy czasowe da się przewidzieć tylko w przybliżeniu, ale da się nimi zarządzać. Dobre przygotowanie pozwu, rozsądne ograniczenie dowodów, wniosek o zabezpieczenie i otwartość na ugodę to cztery rzeczy, które w praktyce najbardziej skracają drogę do rozstrzygnięcia. W celu oszacowania czasu w konkretnej sprawie prosimy o opis ją - podamy realny scenariusz zamiast obietnic.
Powiązane tematy
W sprawach wymagających pomocy prawnej zapraszamy - Kontakt z kancelarią albo poradę online - odpowiemy konkretnie na opisaną sytuację.
Zastrzeżenie
Powyższy tekst ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej ani opinii prawnej i nie może być podstawą decyzji w indywidualnej sprawie. Stan prawny na dzień publikacji; przepisy i orzecznictwo ulegają zmianom. Ocena konkretnego przypadku wymaga zapoznania się z całością okoliczności i dokumentów, dlatego przed podjęciem jakichkolwiek kroków zalecamy indywidualną konsultację prawną.
