Stwierdzenie nabycia spadku to dopiero pierwszy krok. Dopóki nie ma działu spadku, majątek pozostaje wspólny. Wyjaśniamy, jak przebiega dział spadku u notariusza i przed sądem oraz jakie dokumenty przygotować.
Stwierdzenie nabycia spadku to nie koniec sprawy
Najczęstsze nieporozumienie w sprawach spadkowych brzmi tak: skoro sąd wydał postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, sprawa jest załatwiona. Nie jest. To postanowienie odpowiada wyłącznie na pytanie, kto dziedziczy i w jakiej części. Nie mówi nic o tym, kto dostanie mieszkanie, a kto samochód.
Do czasu działu spadku spadkobiercy pozostają współwłaścicielami w częściach ułamkowych. Oznacza to, że sprzedaż mieszkania wymaga zgody wszystkich, a bank nie wypłaci środków jednej osobie.
Co trzeba mieć przed podziałem
Jeden z dwóch dokumentów: prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo notarialny akt poświadczenia dziedziczenia. Dopiero wtedy można przystąpić do dzielenia majątku.
Dwie drogi działu spadku
Umowny dział spadku. Możliwy, gdy wszyscy spadkobiercy są zgodni. Jeżeli w spadku jest nieruchomość, potrzebna jest forma aktu notarialnego. Rozwiązanie szybsze i tańsze.
Sądowy dział spadku. Konieczny, gdy zgody nie ma, gdy w spadku jest nieruchomość trudna do podziału, gdy któryś ze spadkobierców się nie zgadza albo gdy pojawia się spór o ważność testamentu. Sąd może przy okazji rozstrzygnąć wszystkie rozliczenia między spadkobiercami, co jest jego dużą zaletą.
Jak przebiega postępowanie
- Wniosek. Składa się go do sądu rejonowego właściwego dla ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy.
- Postępowanie dowodowe. Sąd bada dokumenty, w razie potrzeby powołuje biegłego do wyceny i przesłuchuje świadków.
- Postanowienie o dziale. Sąd dokonuje podziału fizycznego, przyznaje składniki poszczególnym osobom z obowiązkiem spłat albo zarządza sprzedaż i podział ceny.
Jakie dokumenty przygotować
- postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia
- odpisy z ksiąg wieczystych i dokumenty nabycia nieruchomości
- wyciągi bankowe, polisy, dokumenty pojazdów
- dowody dotyczące darowizn otrzymanych za życia spadkodawcy
- dowody nakładów, na przykład faktury za remont odziedziczonego lokalu
- propozycję podziału, jeżeli spadkobiercy mają swój pomysł
Ile to trwa
Zgodny dział u notariusza to zwykle kilka tygodni. Sprawa sądowa bez sporu o wartość - kilka do kilkunastu miesięcy. Sprawa, w której trzeba wycenić nieruchomość i rozliczyć darowizny sprzed lat, potrafi trwać znacznie dłużej. Największym pojedynczym czynnikiem wydłużającym postępowanie jest opinia biegłego.
O czym warto pomyśleć wcześniej
Przed złożeniem wniosku warto sprawdzić dwie rzeczy: czy któryś ze spadkobierców otrzymał za życia darowiznę, którą trzeba doliczyć do schedy, oraz czy nie toczy się równolegle sprawa o zachowek. Poprowadzenie obu wątków razem, zwykle w ramach jednej ugody, jest tańsze i szybsze niż dwa oddzielne procesy.
Prowadzimy sprawy o dział spadku - u notariusza, przed sądem i w mediacji.
Powiązane tematy
- Podział majątku spadkowego
- Odrzucenie spadku - terminy
- Zachowek - komu przysługuje i ile wynosi
- Mediacje spadkowe
W sprawach wymagających pomocy prawnej zapraszamy - Kontakt z kancelarią albo poradę online - odpowiemy konkretnie na opisaną sytuację.
Zastrzeżenie
Powyższy tekst ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej ani opinii prawnej i nie może być podstawą decyzji w indywidualnej sprawie. Stan prawny na dzień publikacji; przepisy i orzecznictwo ulegają zmianom. Ocena konkretnego przypadku wymaga zapoznania się z całością okoliczności i dokumentów, dlatego przed podjęciem jakichkolwiek kroków zalecamy indywidualną konsultację prawną.
