Sukces w sporze z ZUS – kiedy nie trzeba zwracać zasiłku chorobowego?

Czy organ rentowy może po upływie wielu miesięcy zażądać zwrotu wypłaconych już świadczeń, twierdząc, że były one nienależne? Sprawa jednej z klientek naszej kancelarii, prowadzona przez mec. Grzegorza Kubika, udowadnia, że decyzja ZUS nie musi być ostateczna, a rzetelna argumentacja prawna pozwala na skuteczną ochronę przed dotkliwymi skutkami finansowymi.

O co chodziło w sprawie?

Klientka kancelarii wykonywała pracę na podstawie umowy zlecenia, z tytułu której przystąpiła do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. W trakcie trwania tej umowy podjęła dodatkowe zatrudnienie na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Gdy klientka stała się niezdolna do pracy w związku z ciążą, lekarz wystawiał zaświadczenia ZLA na oba podmioty, a klientka zaczęła pobierać zasiłek chorobowy.

Po pewnym czasie Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadził weryfikację i wydał decyzję, w której stwierdził, że z chwilą podjęcia pracy etatowej klientka przestała podlegać ubezpieczeniu chorobowemu z umowy zlecenia (tzw. zbieg tytułów ubezpieczeń). Co do zasady – ZUS miał rację, gdyż nie można podlegać dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w miejscu, gdzie jest się zatrudnionym na umowie cywilnoprawnej, w sytuacji gdy w innym miejscu jest się zatrudnionym na podstawie umowy o pracę na pełen etat. W konsekwencji organ uznał wypłacony zasiłek za nienależny i zobowiązał klientkę do zwrotu kwoty przekraczającej 20.000 zł wraz z odsetkami.

Strategia procesowa: Dlaczego wygraliśmy?

Kluczem do sukcesu w tej sprawie było podważenie tezy organu rentowego, jakoby klientka „świadomie wprowadziła błąd” organ wypłacający świadczenie. Zgodnie z art. 84 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, o świadczeniu nienależnie pobranym możemy mówić tylko wtedy, gdy osoba pobierająca miała świadomość braku prawa do niego, a mimo to je pobierała.

W toku postępowania przed Sądem Rejonowym Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, mec. Grzegorz Kubik podniósł następujące argumenty:

• Brak należytego pouczenia. Wykazaliśmy, że płatnik składek (zleceniodawca) nigdy nie pouczył klientki o skutkach zbiegu tytułów ubezpieczeń ani o konieczności informowania o podjęciu innego zatrudnienia w kontekście ubezpieczenia chorobowego;
• Działanie w dobrej wierze. Klientka nie miała świadomości skomplikowanych przepisów dotyczących zbiegu tytułów. Skoro lekarz wystawiał zwolnienia na oba podmioty, była ona w pełni przekonana, że sytuacja jest prawidłowa.
• Brak winy. Odwołująca się nie działała z zamiarem oszustwa ani świadomego wprowadzenia ZUS w błąd. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, błąd organu lub brak świadomości ubezpieczonego nie może rodzić obowiązku zwrotu, jeśli nie można przypisać mu złej woli.

Rozstrzygnięcie sądu

Sąd Rejonowy w całości podzielił argumentację zaprezentowaną w odwołaniu. W wydanym wyroku Sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS i stwierdził, że klientka kancelarii nie ma obowiązku zwrotu pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami. Dodatkowo organ rentowy został zobowiązany do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz klientki.

Podsumowanie

Sprawy o zwrot zasiłków są skomplikowane, ponieważ wymagają nie tylko znajomości przepisów ubezpieczeniowych, ale także wykazania braku winy po stronie ubezpieczonego. Dzięki precyzyjnie sformułowanym zarzutom i dogłębnej analizie materiału dowodowego udało się uchronić klientkę przed koniecznością zapłaty znacznej sumy pieniędzy.

Jeśli otrzymali Państwo decyzję ZUS nakazującą zwrot świadczeń, warto skonsultować ją z profesjonalistą. Jak pokazuje ten przykład – z organem rentowym można wygrać.

Niniejszy wpis ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy stanu faktycznego.

TSUE o kredytach hipotecznych opartych na WIBOR

11 września 2025 r. Rzecznik Generalny Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przedstawił opinię w sprawie C-471/24 dotyczącą kredytów hipotecznych opartych na wskaźniku WIBOR. 

WIBOR – podstawa większości kredytów w Polsce

WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) od lat stanowi podstawę oprocentowania większości kredytów hipotecznych i konsumenckich w Polsce. Wskaźnik miał odzwierciedlać koszt, po jakim banki pożyczają sobie nawzajem środki. W praktyce jednak przez długi czas opierał się głównie na szacunkach banków, a nie realnych transakcjach, co budziło kontrowersje i rodziło pytania o jego transparentność.

Dla kredytobiorców oznaczało to, że wysokość raty zależała od parametru, którego nie rozumieli, nie mogli zweryfikować ani realnie negocjować. Problem szczególnie mocno uwidocznił się w okresach gwałtownego wzrostu stóp procentowych, kiedy raty kredytów drastycznie rosły.

Kluczowe tezy opinii Rzecznika TSUE

Rzecznik Generalny zaproponował, by Trybunał orzekł, że:

• Klauzula WIBOR w umowie kredytu hipotecznego o zmiennym oprocentowaniu podlega ocenie na podstawie unijnych przepisów o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich (Dyrektywa 93/13), o ile polskie prawo nie nakazuje stosowania tego wskaźnika.

• Klauzula może być uznana za nieuczciwą, jeżeli nie spełnia wymogu przejrzystości – sąd krajowy ma prawo zbadać, czy została sformułowana w sposób jasny i zrozumiały.

• Klauzula jest przejrzysta tylko wtedy, gdy bank przekazał konsumentowi pełen pakiet informacji, w tym:

  a) nazwę wskaźnika referencyjnego,

  b) nazwę instytucji zarządzającej wskaźnikiem (obecnie GPW Benchmark),

  c) możliwe skutki finansowe jego stosowania.

• Informacje muszą być przedstawione tak, aby konsument mógł samodzielnie ocenić całkowity koszt kredytu i mechanizm jego oprocentowania.

Obowiązki sądów krajowych

Zdaniem Rzecznika, to właśnie sądy krajowe powinny badać, czy klauzule WIBOR są zgodne z zasadą dobrej wiary oraz czy nie prowadzą do rażącej nierównowagi pomiędzy bankiem a klientem.

Sąd, analizując konkretną sprawę, powinien ocenić:

• czy konsument miał realną wiedzę o ryzyku związanym z klauzulą WIBOR,

• czy zgoda na zastosowanie tego wskaźnika była świadoma,

• czy zapis miałby szansę zostać zaakceptowany w wyniku indywidualnych negocjacji.

Podkreślono przy tym, że ocena ta nie dotyczy samego WIBOR-u jako wskaźnika finansowego ani metodologii jego wyliczania – chodzi wyłącznie o to, w jaki sposób banki wprowadzały go do umów i informowały klientów.

Kontekst sprawy i tło regulacyjne

Sprawa C-471/24 trafiła do TSUE na skutek pytania prejudycjalnego polskiego sądu. Kredytobiorca zarzucił bankowi brak rzetelnego poinformowania o ryzykach związanych ze zmiennym oprocentowaniem.

To nie pierwsze kontrowersje wokół WIBOR. Do 2018 r. administratorem wskaźnika była ACI Polska, a krytycy wskazywali na brak transakcyjności i opieranie się głównie na deklaracjach banków. Dopiero później administrację przejęła GPW Benchmark, a wraz z tym wdrożono unijne przepisy rozporządzenia BMR, które ujednoliciły standardy ustalania wskaźników referencyjnych w całej Unii Europejskiej.

Dla oceny spraw przez sądy krajowe może mieć znaczenie, czy umowa kredytowa została zawarta przed wejściem w życie rozporządzenia BMR, czy już po jego implementacji.

Możliwe skutki dla kredytobiorców

Jeżeli sądy krajowe pójdą za stanowiskiem Rzecznika, kredytobiorcy mogą:

• kwestionować nieuczciwe klauzule dotyczące WIBOR,

• domagać się usunięcia wskaźnika z umowy i pozostawienia oprocentowania opartego wyłącznie na marży banku,

• ubiegać się o zwrot nadpłaconych rat,

• liczyć na większą przejrzystość umów kredytowych w przyszłości.

Może to oznaczać, że część kredytów zostanie w praktyce przekształcona w kredyty o stałym oprocentowaniu, co radykalnie zmieni sytuację finansową wielu rodzin.

Możliwe konsekwencje dla banków

Z punktu widzenia sektora bankowego konsekwencje mogą być poważne:

• fala pozwów sądowych i konieczność tworzenia nowych rezerw,

• ryzyko finansowe związane z koniecznością zwrotu nadpłat,

• presja regulacyjna na bardziej przejrzyste informowanie klientów o mechanizmach ustalania oprocentowania,

• możliwe zmiany w ofercie kredytowej – np. większa popularność kredytów o stałym oprocentowaniu.

Eksperci już dziś porównują tę sytuację do kryzysu kredytów frankowych. W obu przypadkach brak transparentności i nierówność stron kontraktu mogą być podstawą do zakwestionowania tysięcy umów.

Podsumowanie

Opinia Rzecznika Generalnego TSUE w sprawie WIBOR to ważny sygnał dla kredytobiorców i banków. Choć nie jest jeszcze wyrokiem, praktyka pokazuje, że Trybunał często podąża w ślad za opiniami Rzecznika. Można więc spodziewać się, że w kolejnych miesiącach sądy w Polsce będą coraz częściej przychylały się do roszczeń kredytobiorców, jeżeli bank nie zapewnił im pełnej i rzetelnej informacji o ryzykach związanych z WIBOR.

Dla kredytobiorców to realna szansa na ochronę interesów i zmniejszenie obciążeń finansowych. Dla banków – konieczność zmiany praktyk i przygotowania się na konsekwencje finansowe, które mogą przypominać skalą procesy znane ze spraw frankowych.

Sankcja Kredytu Darmowego – czy bank nie powinien zwrócić Ci odsetek i dodatkowych kosztów kredytu? Kancelaria adwokacka podpowiada

Sankcja kredytu darmowego to istotne narzędzie ochrony konsumentów, pozwalające kredytobiorcom na zwolnienie z obowiązku zapłaty odsetek i dodatkowych kosztów kredytu, jeśli bank naruszył swoje obowiązki informacyjne. W świetle najnowszego orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) temat ten zyskał jeszcze większe znaczenie.

Jakie konsekwencje niesie za sobą sankcja kredytu darmowego? Jak skutecznie dochodzić swoich praw wobec banku? Czy warto skorzystać z pomocy adwokata? Poniżej szczegółowo omawiamy zagadnienie i jego skutki dla kredytobiorców.

Czym jest sankcja kredytu darmowego?

Sankcja kredytu darmowego (SKD) to regulacja zawarta w art. 45 Ustawy o kredycie konsumenckim, która stanowi, że w przypadku naruszenia przez bank obowiązków informacyjnych, kredytobiorca może domagać się zwrotu wszystkich naliczonych odsetek i opłat, a zobowiązanie pozostaje ograniczone wyłącznie do spłaty kapitału kredytu.

Do najczęstszych błędów popełnianych przez banki, które mogą skutkować zastosowaniem sankcji, należą:

Błędne podanie rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (RRSO),

Niejasne warunki zmiany kosztów kredytu,

Brak precyzyjnych informacji o całkowitym koszcie kredytu,

Nieprawidłowo sformułowane umowy kredytowe,

Nieprzekazanie pełnych informacji wymaganych ustawą.

Jeśli kredytobiorca dostrzeże nieprawidłowości w swojej umowie lub chciałby sprawdzić czy jego umowa kwalifikuje się na zwrot odsetek i opłat, może skorzystać z pomocy adwokata specjalizującego się w sankcji kredytu darmowego  i dochodzić zwrotu odsetek i opłat od banku. Nasza kancelaria adwokacka w Poznaniu świadczy takie usługi dla klientów z tego obszaru, a dla pozostałych zainteresowanych przewiduje możliwość pomocy w formie on-line. 

Znaczenie RRSO przy sankcji kredytu darmowego

Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania (RRSO) to wskaźnik, który pozwala na porównanie kosztów kredytu w różnych bankach. Podanie przez bank nieprawidłowej wartości RRSO może wprowadzać konsumenta w błąd, co daje podstawy do dochodzenia sankcji kredytu darmowego.

Wyrok TSUE z 13 lutego 2025 r. potwierdził, że błędne określenie RRSO może stanowić naruszenie obowiązków banku, ale samo w sobie nie jest automatyczną przesłanką do zastosowania sankcji. Trybunał podkreślił, że kluczowe jest, czy takie działanie miało negatywny wpływ na decyzje kredytobiorcy.

Wyrok TSUE i jego konsekwencje dla kredytobiorców

TSUE uznał, że:

Sankcja kredytu darmowego jest zgodna z prawem unijnym i stanowi skuteczną ochronę konsumentów,

Banki nie mogą unikać odpowiedzialności za podawanie błędnych informacji dotyczących kredytów,

Państwa członkowskie mają prawo stosować surowe sankcje, jeśli naruszenia banków są poważne i systematyczne.

To orzeczenie oznacza, że kredytobiorcy, którzy podpisali umowy z błędnie podanym RRSO lub niejasnymi warunkami kredytowymi, mają większe szanse na dochodzenie zwrotu odsetek i opłat.

Kiedy warto skorzystać z pomocy adwokata w sprawie sankcji kredytu darmowego?

Nie każda umowa kredytowa zawiera błędy, które pozwalają na zastosowanie sankcji kredytu darmowego. Dlatego przed podjęciem działań warto skonsultować się z adwokatem specjalizującym się w kredytach konsumenckich , który przeanalizuje dokumentację i oceni szanse na powodzenie sprawy. Nasza kancelaria adwokacka prowadzi takie sprawy w Poznaniu i okolicach, ale możemy zapewnić pomoc także zainteresowanym spoza tego regionu.

Adwokat pomoże w:

✔️ Analizie umowy kredytowej pod kątem naruszeń,

✔️ Sporządzeniu dokumentów o zastosowanie sankcję kredytu darmowego,

✔️ Negocjacjach z bankiem w celu uzyskania zwrotu niesłusznie naliczonych kosztów,

✔️ Reprezentacji w sądzie, jeśli sprawa wymaga postępowania prawnego.

Jeśli masz kredyt konsumencki i podejrzewasz, że Twoja umowa zawiera nieprawidłowości, skontaktuj się z nami.

Jakie mogą być skutki orzeczenia TSUE dla kredytobiorców?

Decyzja TSUE w sprawie sankcji kredytu darmowego może mieć dalekosiężne konsekwencje zarówno dla banków, jak i klientów. Można spodziewać się:

Większej liczby pozwów przeciwko bankom – kredytobiorcy coraz częściej będą dochodzić swoich praw,

Zwiększonej kontroli banków w zakresie precyzyjnego formułowania warunków umów,

Lepszej ochrony konsumentów, dzięki możliwości odzyskania niesłusznie pobranych kosztów,

Zmian legislacyjnych – banki mogą próbować wprowadzić bardziej elastyczne sankcje, stopniowane w zależności od stopnia naruszenia.

Podsumowanie

Sankcja kredytu darmowego to skuteczne narzędzie ochrony kredytobiorców, które pozwala na uniknięcie dodatkowych kosztów wynikających z błędów banków. Najnowszy wyrok TSUE tylko potwierdza, że konsumenci mają prawo do rzetelnych i przejrzystych informacji dotyczących kredytów.

Potrzebujesz wsparcia? Skontaktuj się z doświadczonym adwokatem w sprawie sankcji kredytu darmowego i dowiedz się, czy możesz odzyskać swoje pieniądze.